آخرین خبرها
خانه / اخبار / کامبیز نوروزی: می خواهند روزنامه‌نگاری ایران در قیمومیت دولت باشد

کامبیز نوروزی: می خواهند روزنامه‌نگاری ایران در قیمومیت دولت باشد

کامبیز نوروزی(روزنامه‌نگار، حقوقدان و مدرس حقوق مطبوعات) معتقد است؛ پیش‌نویس قانون سازمان نظام رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران در مبانی نظری، مدل سازمانی و تکنیک‌های حقوقی قانون‌نویسی ایرادهای اساسی دارد و سرانجام عمل به این متن حذف آزادی مطبوعات و تشکیل یک سازمان دولتی به‌جای یک سازمان صنفی است.
نوروزی در گفتگو با خبرنگار ایلنا؛ با اشاره به پیش‌نویس قانون سازمان رسانه‌ای ایران که به تازگی ازسوی معاونت مطبوعاتی منتشر شده؛ گفت: این پیش‌نویس ۹ فصل و ۷۸ ماده دارد و سازمانی را ایجاد می‌کند که این سازمان ازنظر این متن یک سازمان صنفی روزنامه‌نگاری است اما در واقع اینگونه نیست. وی با اشاره به اینکه این متن سه دسته اشکال عمده دارد؛ افزود: نخستین اشکال در مبانی نظری پیش‌نویس است. دومین اشکال در مدل سازماندهی و سومین اشکال در تکنیک‌های حقوقی قانون‌نویسی است. اشکال؛ دسته اول یعنی در مبانی نظری از حیث نوعی نگاهی است که این نویسندگان متن به حرفه روزنامه‌نگاری و خبرنگاری و فعالیت‌های صنفی در این حوزه دارند.

این متن کمترین فهم و شناخت از روزنامه‌نگاری را دارد و کسانی که این متن را نوشتند؛ این شغل را با شغل‌های دیگر مقایسه کردند و بخش مهی از این متن؛ یک رونویسی ناشیانه از قانون نظام پزشکی است درحالیکه شغل روزنامه‌نگاری و شغل پزشکی ماهیتا فرق دارد.

وی ادامه داد: تفاوت این دو شغل در این است که روزنامه‌نگاری شغلی است که از حق ذاتی آزادی بیان برخودار است آزادی بیان یک حق اساسی ملت است که توسط روزنامه‌نگاران استیفا می‌شود و حق آزادی بیان یک حق غیرمشروط است و شما نمی‌توانید شرطی مانند سن یا تحصیلات برای این حق بگذارید و بگویید چه کسانی می‌توانند سخن بگویند زیرا اگر این کار بشود؛ حق آزادی بیان را مشروط کرده‌اید و اگر این حق آزادی بیان را مشروط کنید؛ یعنی برای یک حق اساسی غیرمشروط محدودیتی ایجاد کردید یعنی قانون اساسی و حقوق شهر وندی را نقض کردید. نوروزی افزود: مشاغل دیگر مانند پزشکی، هیچ ارتباطی با مسائلی همچون آزادی بیان ندارند فقط به حق آزادی شغل ارتباط دارند. انتخاب هر شغلی مشروط بر اینکه شما شرایط آن را داشته باشید؛ میسر است مثلا می‌خواهید پزشک شوید باید پزشکی خوانده باشید و مجوز داشته باشید.
وی ادامه داد: نکته دوم این است که ماهیت کار رسانه نظارت بر کار دولت است اما درباره سایر مشاغل این دولت است که بر کار آن‌ها نظارت می‌کند. وی با اشاره به ایرادت این سازمان از لحاظ تشکیلاتی گفت: سازمان نظام رسانه‌ای در اصل یک تشکیلات استانی است و قاعده هرم تشکیلات در استان‌ها تشکیل می‌شود و در هر استان؛ روزنامه‌نگاران استان هیات مدیره سازمان را از بین خودشان انتخاب می‌کنند.

کامبیز نوروزی در گفتگو با خبرنگار ایلنا، با اشاره به اینکه این متن نشان می‌دهد که نویسندگان آن ساده‌ترین مفاهیم حقوقی را نمی‌دانند؛ افزود: این امر حتی از نامگذاری اسم آن هم مشخص است یعنی نویسندگان آن نه رسانه را می‌شناسند نه روزنامه‌نگاری را بلد هستند و نه حتی از حقوق اطلاع دقیقی دارند.

وی ادامه داد: ما در قانون نویسی اصلا پیش‌نویس قانون نداریم و عنوان آن طرح و لایحه است. نویسندگان این طرح اینقدر کم‌سواد بودند که به این نکته ساده حتی توجه نکردند این بی‌توجهی کار‌شناسی از عنوان آن شروع می‌شود.

نوروزی ادامه داد: ماده یک این متن به اصول ۲۴ و ۱۶۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بند الف ماده ۱۰ قانون برنامه پنجم استناد کرده است که کاملا بی‌ربط است و ارتباطی به سازمان صنفی ندارد زیرا اصل ۱۶۸ درباره رسیدگی به جرایم مطبوعاتی است و رسیدگی به آن در داگاه‌های عمومی است و به صورت علنی انجام می‌شود. اصل ۲۴ هم درباره آزادی مطبوعات است و یک اصلی بنیادین است. این متن باید براساس اصل ۲۶ قانون اساسی نوشته شود که درباره آزادی احزاب و تشکل‌هاست.

وی ادامه داد: کلمه اصلی این متن؛ رسانه است. رسانه از آن کلماتی است که تعاریف متعددی دارد یعنی رادیو تلویزیون، روزنامه، خبرگزاری، سایت و حتی کتاب و سینما هم رسانه هستند و مشخص نیست منظور از رسانه چیست. مسئله دوم این است که ما رسانه‌ای در کشور داریم به نام صدا و سیما که هزاران خبرنگار در تهران و استان‌ها دارد. آیا این متن شامل آن‌ها هم می‌شود؟

وی ادامه داد: در بند تعریف رسانه گفته است که تمام رسانه‌ها را شامل می‌شود: نوشتاری؛ دیداری؛ شنیداری و مجازی. این کلمه هر نوع وسلیه ارتباط جمعی مشابه دیگر را نیز دربرمی‌گیرد حال این سوال پیش می‌‌آید که این تعریف قانون باید با مصداق حرف بزند والا قانون نیست. آیا امروز وقتی یک اس‌ ام اس به ۵۰ هزار شماره ارسال می‌شود، نیز رسانه است؟

نوروزی افزود: در تعریف قانون سازمان نظام رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران آمده است که این سازمان موسسه‌ای است حرفه‌ای غیردولتی و غیرانتفاعی و دارای شخصیتی مستقل است. اگر این سازمان یک سازمان حرفه‌ای و غیردولتی است این همه افراد دولتی در آن چکار می‌کنند؟ تعریفی که از روزنامه‌نگار در این متن شده؛ بسیار نادرست است که با واقعیت روزنامه‌نگاری ایران سازگار نیست. نوروزی ادامه داد: نویسندگان این متن در پی آن بودند که سازمانی تولید کنند تا روزنامه‌نگاری ایران را تحت قیمومیت دولت بیاورد. به طور مثال در ۸بندی که به عنوان اهداف سازمان آمده؛ تمام وظایف دولت برای روزنامه‌نگاران آورده شده است. دولت باید ظلم‌ستیز باشد؛ دولت باید به امنیت ملی و منافع ملی کمک کند؛ البته امنیت ملی جز خطوط قرمز روزنامه‌نگاری است اما وظیفه اصلی آن برعهده دولت است نه صنف.

نوروزی با رد صدور پروانه خبرنگار گفت: اصلا صدور پروانه برای مطبوعات امری زاید است و باید مطبوعات با شیوه ثبتی کار خود را شروع کنند. اینکه برای خبرنگار پروانه صادر کنند؛ ضربه سختی به روزنامه‌نگاری است درحالیکه روزنامه‌نگار خودش معرف شغلش است و عرف حرفه‌ای؛ روزنامه‌نگار را تعریف می‌کند. در ثانی خود رسانه باید روزنامه‌نگار را معرفی کند و اگر قرار است کارتی صادر شود نباید کارت هویتی باشد بلکه فقط باید در حد معرفی باشد مانند شناسنامه و کارت ملی.

وی ادامه داد: این کارت در همه جای دنیا وجود دارد و فقط رسانه‌ها هستند که برای روزنامه‌نگاران آن را صادر می‌کنند. کارت‌های سازمان صنفی صرفا نشان می‌دهد یک فرد عضو آن صنف است یعنی فرد؛ روزنامه‌نگار است اما براساس این طرح؛ روزنامه‌نگار کسی است که کارت را گرفته است و کسی که کارت ندارد؛ از نظر این سازمان روزنامه‌نگار نیست و بدنبال آن نهادهای دولتی و غیره هم روزنامه‌نگارانی را به رسمیت می‌شناسند که عضو این سازمان باشند. حال اگر روزنامه‌نگاری عضو این سازمان نشده باشد؛ آیا حق دسترسی آزاد به اطلاعات را ندارد؟ آیا نباید بتواند در مجلس شورای اسلامی شرکت کند؟ نوروزی افزود: کسی که روزنامه‌نگار است سال‌ها کار می‌کند و بعد به عنوان روزنامه‌نگار شناخته می‌شود اما مدیران دولتی با ابلاغ حکم و شغل می‌گیرند.

وی با اشاره به اینکه این متن روزنامه‌نگاری ایران را صغیری فرض کرده که باید دائم در قیمومیت دولت باشد؛ افزود:
در بند هفت این پیش‌نویس آمده نقد باید سازنده و منصفانه باشد. شما چگونه می‌خواهید تعیین کنید که یک متن؛ نقد انصاف داشته است؟!

درباره‌ی MPG journalist

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>